Liturgia (gr. leiturgia – działanie na rzecz ludu), Officium Divinum . W Grecji starożytnej – działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli. W chrześcijaństwie – całość publicznych czynności świętych, skodyfikowanych rytów i ceremonii, sprawowanie wszelkich działań kultowych. W sensie ściślejszym – obrządek eucharystyczny, czyli forma sprawowania mszy świętej. Czynnościami liturgicznymi zajmuje się dział teologii – liturgika.
Liturgia ma na celu uobecnić historię zbawienia, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa, oraz budować komunię (wspólnotę) wiernych. Liturgia jest sprawowana przez całe zgromadzenie, choć szczególne role są na ogół zarezerwowane dla osób specjalnie wyświęconych. Istnieją obrządki liturgicznych przygotowane na najważniejsze święta kościelne (rok liturgiczny).

Wobec trudu jednoznacznego zdefiniowania liturgii powstały 3 grupy definicji:
Definicja opisowa – "Liturgia jest zbiorem symboli, śpiewów i czynności, przy pomocy których Kościół wyraża i manifestuje swoją cześć wobec Boga" (Prosper Guéranger)
Definicja instytucjonalna – "Liturgia jest publicznym, prawnie ustalonym kultem Kościoła, który jest wykonywany przez specjalnie wybranych i prawnie upoważnionych przedstawicieli" (Romano Guardini)
Definicja teologiczna – "Liturgia to misterium Chrystusa i Kościoła" (Odo Casel)
Archetypem liturgii jest Ostatnia Wieczerza

Narodziny liturgii
Liturgia zrodziła się z adaptacji obrządków modlitewnych, paschalnych i szabasowych żydowskich do rzeczywistości chrześcijańskiej. Czytania biblijne, homilia, śpiewanie psalmów i modlitwy wywodzące się z żydowskiego kultu synagogalnego przybrało chrześcijańską formę Liturgii Katechumenów. Punktem wyjścia i podstawą liturgii jest jednak nakaz Jezusa Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy: To czyńcie na moją pamiątkę. Liturgia Eucharystyczna została zbudowana wokół sakramentu eucharystii i jego podstawowych rytów: ofiarowania chleba i wina oraz wspólnotowej uczty – agape. Uczestniczyć w niej mogli tylko ochrzczeni: składał się na nią wspólny posiłek (Agape) będący powtórzeniem posiłku Ostatniej Wieczerzy oraz doświadczanie darów Ducha Świętego – wygłaszanie proroctw, mówienie językami, uzdrawianie chorych modlitwą i inne. Ta część liturgii uległa w różnych tradycjach daleko idącym przekształceniom, podkreślających symboliczny charakter uczty eucharystycznej.
Dzieje Apostolskie (2,42) przekazują ideę wczesnochrześcijańskiego porządku liturgicznego, na który składają się: "zachowanie nauki" (zapewne czytania biblijne i homilie), "łamanie chleba" (konsekracja i komunia) oraz modlitwy (w tym zapewne śpiewanie psalmów). Już w pierwszych stu kilkudziesięciu latach po śmierci Chrystusa wyodrębniły się i przybrały niezmienne, skodyfikowane formy zasadnicze elementy liturgiczne, które są zachowane do dziś we wszystkich liturgiach chrześcijańskich (pozdrowienia, modlitwa powszechna, wyznanie wiary, czytania, znak pokoju, komunia, błogosławieństwa itp.).

 

 

Wykorzystano hasło Liturgia (Wikipedia)